Hoogstaand duurzaam, rijkelijk sober

Category: Editie 90


Hoogstaand duurzaam, rijkelijk sober
 
De volumes lijken in elkaar geklikt. Fijne grijze belijning, getekend door dakranden, raamprofielen en een afvoerpijp delen de spierwitte gevel in. Het zwevende betonnen gangpad naar de voordeur, de betonnen brievenkastmuur en het antracietkleurige grind van de oprijlaan vertellen ons dat de bewoners van deze villa hun oog graag rust gunnen en bewust kiezen voor eenvoud in vorm en kleur. De witte Tesla die onder de carport wordt gereden, verraadt ons dat zij hun leven inrichten met duurzame degelijkheid. Slechts één raampartij opent het huis naar de straatkant. Zij biedt slechts zicht, voor zover de weerspiegeling in het glas dit toelaat, op de inkomhal.
We staan voor een woning die ontworpen is volgens de typische signatuur van Anja Vissers. De architecte legt zich specifiek toe op residentiële totaalprojecten. Zij tekent zowel de structuur als het interieur en begeleidt de opdrachtgevers het hele realisatieproces lang, van ontwerp over bouw tot inrichting
en decoratie.
Voor meubeladvies heeft Anja de toekomstige bewoners
mee-genomen naar Master Meubel in Turnhout, een schatkamer van 7000 m2 meubeldesign, verlichting en decoratieve interieurelementen. Het gebouw van Master Meubel is op zich al het bezoek waard. Het is van de hand van architect Lou Jansen (°1935), die tot de zogenaamde Turnhoutse school behoort en is beïnvloed door de brutalistische architectuurtaal en door wereldsterren als Alvar Aalto en Arne Jacobsen - de ontwerper van de meest verkochte stoel ter wereld, de vlinder. De toonruimte is met andere woorden het ultieme decor voor een interieurzaak die uitsluitend de meest exclusieve merken verkoopt van Artemide tot Zanotta. Er loopt eveneens een permanente expo over de architectuur van het gebouw, een wisselende kunsttentoonstelling en regelmatig verwelkomt Master Meubel een meubelontwerper om een lezing te geven. Tot daar de toeristische uitstap. Wie concrete plannen heeft om zijn interieur smaakvol in te richten, krijgt persoonlijk een interieurarchitect voor zijn of haar project toegewezen en geniet bovendien van de inzichten van het tienkoppige adviesteam dat samen elk project bespreekt. Master Meubel beschikt eveneens over een eigen meubelmakerij waar maatwerk wordt uitgevoerd. Hun technische team bestaat verder uit gordijnmakers en installateurs. We lopen de heer des huizes tegemoet die net uit zijn elektrische auto is gestapt. We staan hier waarschijnlijk bij een pionier van het verkeer van de toekomst. We volgen de chauffeur langs de 'dienstingang', want als je kiest voor duurzaam, kies je waarschijnlijk ook voor praktisch. De L-vormige brede gang achter de carport voorziet daarom een berging met plafondhoge kasten, een wasplaats en poetsvoorzieningen. Het is de coulisse van de keuken die je via een onopvallende doorgang betreedt. De fotograaf loopt toch liever binnen langs de fotogenieke inkomhal, die echter niet minder praktisch is ingericht met gevoel voor esthetisch detail. Zijn oog valt direct op het kunstwerk dat in de vide genoeg ademruimte krijgt. De opdrachtgever had aan de architecte de vraag meegegeven om werk uit de kunstcollectie uitdrukkelijk een ereplaats te geven. Rechts is op bijzonder elegante wijze een vestiaire en een toilet achter twee blinde deuren verborgen. Het gaat om kleine details, maar de afwezigheid van een deurklink geeft net die mooie discretie rond deze twee kleine plekjes die minder spotlight behoeven dan de leefruimten. De hal van deze villa, die ook zakelijk wordt gebruikt, is een aangename antichambre geworden waar mensen even kunnen wachten in de Louis Ghosts, een ontwerp van Philippe Starck voor Kartell. Via de schuifdeur, die kozijnloos van vloer tot plafond loopt en blind in de muur verdwijnt, betreedt de fotograaf de grote woonkamer. Vanuit de aangrenzende keuken ontmoeten we elkaar. Onze beider aandacht gaat dadelijk naar de Lounge Chair met Ottoman van Eames, want in wit leder zie je hem nog steeds niet zo vaak. Ernaast, laat de tot de essentie herleide staande leeslamp het kunstwerk aan de muur ruimte om tot uitdrukking te komen. Het is het model Daphine - met zijn zichtbare transformator als voet -  de klassieker van Tommaso Cimini die in 1975 aan de basis lag van zijn verlichtingsbedrijf Lumina Italia. De details van de in het plafond ingewerkte gordijnen en stores onderstrepen hoe Anja Vissers het oog verfijning wil bieden. Omdat een gedetailleerde uitwerking voor haar van groot belang is, tekent zij steeds alle plannen van bijvoorbeeld de verlaagde plafonds, zodat zaken die erin moeten worden verwerkt - neem een deur, een indirecte verlichtingslijn, gordijnrails enz. - ook duidelijk gevisualiseerd kunnen worden door de klant, maar vooral ook door de uitvoerder van de werken. Met haar werkwijze is ze eventuele nare verrassingen voor en helpt ze elke aannemer om zijn offerte nauwkeurig op te stellen. De architecte kan voor de perfecte plaatsing van stores en gordijnen rekenen op de sterke organisatie van Goelen Raamdecoratie. "Wij bereiden ons werk minutieus voor," vertelt Karel Goelen, "zodat de klant en de architect zorgeloos de raamdecoratie aan ons kunnen toevertrouwen. Het eindresultaat moet perfect zijn en dankzij onze werkwijze is het zo goed als altijd vanaf de eerste keer juist." Vanuit de Groundpiece, een lekker lange luie zitbank van Flexform, geniet je van de vlammen in de gashaard die in de wandkast is ingebouwd. Om spanning in de rechtlijnigheid te creëren, ligt de haard wat dieper. De vormen zijn eenvoudig, maar schijn bedriegt. Er is heel wat knowhow vereist om de haard te plaatsen. Kim Mertens van AMA-haarden geeft een woordje uitleg: "We hebben voor deze haard een stalen nis op maat gemaakt om een stevige basis te vormen voor de kasten en om bescherming te bieden tegen de hitte. Het is een duurzame constructie van 10 mm dik staal boven en onder de haard. Wij hebben een eigen staalatelier waardoor wij alle type opdrachten kunnen uitvoeren, ook moeilijke zoals deze. Het is immers een groot voordeel om dit vakmanschap zelf in huis te hebben. Maatwerk is echt ons handelsmerk." De gashaard zuigt onderaan op natuurlijke wijze lucht aan die bovenaan opgewarmd terug uitstroomt. Door stralingswarmte met convectie te combineren, geeft de haard optimaal zijn warmte af.
De kasten zijn als non-meubel uitgevoerd: witte panelen onderscheiden zich amper van de muren en creëren samen met de schuifdeuren dit strakke spel van rechtlijnige volumes. We verklappen dat er ergens een tv verborgen zit, die liever uit het zicht wordt gehouden als er niet gekeken wordt. Carine Esprit van deurenspecialist Bminus voegt eraan toe: "Dit type schuifdeuren werkt perfect in het ontwerp. Ze zijn architectuurversterkend door de afwezigheid van deurlijsten of enige andere onder-
brekingen voor het oog. Zelfs de handgreep minimaliseren we tot een uitsparing in de deur. Staat ze open, dan verdwijnt de deur volledig in de muur. Wat overblijft is een eenvoudige opening die de ene kamer naar de andere laat overlopen. Omdat deze architectuur geen franje behoeft, kunnen de beschikbare middelen worden ingezet op techniek, met name op stevige en stille geleiders."
We bevinden ons ondertussen in het kantoor dat al dan niet van de woonkamer kan worden afgesloten. Het bureaublad zonder poten overspant de volledige breedte langs een laag raam dat uitkijkt op de tuin. Twee met zwart leer afgewerkte Aluminium Chairs van Eames, zorgen voor zitcomfort. De wand-tot-wandbrede en vloer-tot-plafondhoge kasten in wengé-fineer, helpen om een clean desk te behouden. Ook andere praktische noden worden in de werkruimte met evenveel aandacht tot een sober gegeven herleidt. Zo is de verlichting als een lange lichtstrook in het plafond ingewerkt over de hele lengte van de kasten. We keren terug langs de zitruimte. Waar de blinde muren aan de voorzijde voor privacy zorgen, nodigen hier de grote glaspartijen uit om een wandelingetje te maken in de grote tuin aan de achterzijde. De vloer-tot-plafondhoge uitvoering van het raamwerk volgt consequent het ritme van de rustgevende lijnvoering in deze woning.
We lopen, over het terras dat overdekt is door de eerste verdieping, verder de tuin in. Ondanks de wisselende bewolking, nodigt het zwembad uit tot een duik. Zeker als we weten dat de watertemperatuur een aangename 28 graden bedraagt. Het roldek is net geopend. Het houdt niet alleen bladeren uit het water, maar is eveneens een onderdeel van het verwarmingssysteem, dankzij de warmte-accumulerende solar-lamellen waaruit het is samengesteld. Hans Looyens legt uitvoerig uit hoe zijn bedrijf Badweelde dankzij nieuwe technologieën een duurzaam zwembad bouwt: "Wij zijn gespecialiseerd in zogenaamde bouwkundige foliezwembaden. Dat betekent dat we op een gewapende betonfundering het zwembad metselen. Vervolgens isoleren we het zwembad met een speciale zwembadisolatie uit polyethyleen, die tot 85% warmteverlies via de grond tegengaat. Daarna komt er een liner in, een zwembadfolie die de binnenkant bekleedt. Die is uit één geheel op maat gemaakt, met inbegrip van de trap. We hebben een filtersysteem ontwikkeld dat Intelligent Pool heet. Het is gemaakt met de duurzaamste materialen en heeft tot doel kostendrukkend en energiebesparend te werken. De pomp op variabele snelheid is daar een heel belangrijk onderdeel van. Wanneer er niet gezwommen wordt, is het nutteloos dat deze pomp op volle kracht draait. Sensoren meten of er iemand in het zwembad is en regelen de snelheid van de pomp. Met de variabele pomp kan je tot 50 à 60% stroom besparen en ze is een stuk stiller. In de kelder hebben we een centrale computerunit geplaatst die op basis van de gemeten informatie alle onderdelen van het systeem stuurt. Daar hoort ook de waterreiniging bij, die hier werkt volgens het principe van zoutelektrolyse. Sensoren meten het zoutgehalte, waarna de computer berekent hoeveel zout moet worden toegevoegd voor een optimale reiniging." Badweelde is de pionier van zoutelektrolyse in Vlaanderen. Hans Looyens licht dit nog verder toe: "Het is een absolute aanrader, maar van groot belang dat het goed geplaatst wordt. Het zwembad is dan chloorvrij, wat aangenamer is om te zwemmen, het haar en de huid minder uitdroogt en ook nog het voordeel biedt dat je geen gevaarlijke chloor in huis moet hebben. Met dit heel onderhoudsvriendelijke systeem volstaat het om één keer per jaar aan het begin van het zwemseizoen zout toe te voegen. De filtering gebeurt met glasparels die nooit moeten vervangen worden. Om zo ecologisch mogelijk het zwembad te verwarmen, wordt naast de solar-lamellen in het roldek, gebruikgemaakt van zonnecollectoren die onzichtbaar op het platte dak zijn geïnstalleerd. Het zwembadwater stroomt erdoor en wordt door de zon opgewarmd. Zo kan van mei tot september en soms nog een stuk van oktober het zwembad zo goed als zonder bijkomende energiekost worden verwarmd. Aan het begin of einde van het seizoen kan zo nodig een beetje extra warmte worden geproduceerd door de cv-ketel die met een warmtewisselaar op het circuit is aangesloten. Tot slot wordt ook nog het waterniveau automatisch gemeten en bijgevuld. Het geheel kan de gebruiker vanaf een tablet opvolgen en bedienen."
Van zwemmen hebben we honger gekregen, een uitstekend moment om wat langer in de keuken te vertoeven. Het is trouwens de plek waar de bewoners zelf graag bezig zijn. De gastronomen hebben daarom het culinaire gedeelte een ereplaats gegeven. De open keuken geeft uit naar de eetkamer die in een grote vide aan de tuinzijde ligt. Hier toont Goelen zijn kunnen op het vlak van moeilijke opdrachten in raamdecoratie. Zij kunnen rolgordijnen naadloos realiseren tot een afmeting van 5,5 bij 10 meter. Om lekker te tafelen, siert in de eetkamer het model Base van Arco, met zijn typerende split in het midden van het massieve eiken blad en zijn jukken in beton en eveneens massieve eik.
 
Maar vooraleer we ons in de Hay AAC22 kuipstoelen nestelen en onze voeten onder de tafel schuiven, moet we nog de keuken in. Het kookeiland past helemaal in de stijl van het huis. Tussen het alom aanwezige wit wordt er een accent gelegd met donkere kasten in de achterwand die net als in het kantoor met wengé-fineer zijn afgewerkt. Jansen Keukens heeft alle kastmeubilair voor de hele woning op maat gemaakt, met name voor de keuken, de berging, de vestiaire, de living, het kantoor, de drie slaapkamers en de dressing. Anja Vissers tekent in haar totaalaanpak steeds alle meubilair uit, maar Jansen heeft waar nodig ook een eigen interieurontwerper en 3 technische tekenaars in zijn team. Zij maken productietekeningen met CAD-software om de geautomatiseerde productielijn te sturen, die millimeternauwkeurig werk aflevert. De klant kan bovendien het ontwerp op deze plannen visualiseren. Jan Jansen preciseert: "Wij tekenen zelfs de scharnier en de schuifgeleiders op het plan. Op basis van die plannen wordt het hout gezaagd, worden alle stukken van barcodes voorzien en wordt alles ingescand op een doorloop-CNC. Er kan dus nog weinig fout gaan!" Het beste van de technologie vindt zijn gelijke in de kunst van het vakmanschap. In hun 3600 m2 grote atelier heeft Jansen namelijk ook een handwerkafdeling en een lakkerij. De Hoogstraatse meubelmaker beperkt zich echter niet enkel tot het uitgesproken moderne, je kan er tevens terecht voor een nostalgisch stijl. Deze mooie keuken houden we graag vetvrij en om ook het ventilatiesysteem van vet te vrijwaren, is er een uiterst degelijke dampkap voorzien boven het hele kookeiland. Venduro ontwerpt en produceert een eigen lijn dampkappen die in een breed aanbod van keuken- en interieurzaken te verkrijgen zijn. Daarnaast voeren zij hoofdzakelijk bestellingen op maat uit, zoals in deze villa waar een systeem met randafzuiging in een gelakte versie is geplaatst. Vanuit de knowhow om roestvrij staal te verwerken, realiseert Venduro eveneens andere interieurelementen in inox zoals werkbladen, spoelbakken, maar ook tafelonderstellen of deurfronten. Hun team van 25 medewerkers zet zich ten volle in onder het motto "Wat begon als een vak, is uitgegroeid tot een passie". Daar hoort ook de waarborg van een volledige dienst-na-verkoop bij.
Het eten staat zachtjes te stoven en voor we aan tafel worden geroepen, neuzen we even op de bovenverdieping rond… De trap sluit mooi aan bij de eiken vloer die we in het hele huis terugvinden. Het is een betonnen gegoten trap die achteraf met eiken treden is afgewerkt. Specialist op dit vlak is Guy Boeckx. De hulp van zijn eenmansbedrijf wordt ingeroepen voor de moeilijkste trappen, al viel het hier wel mee vertelt hij zelf. Toch blijft trappen maken een precisiewerk en daar is Guy Boeckx heel goed in. Dat merk je ook als hij meubilair maakt, waar hij zo'n 50% van zijn tijd in bedrijvig is. Hij deinst niet terug voor speciaal maatwerk, bijvoorbeeld met gebogen profielen. Deze vakman kiest voor ambacht in alle gewenste stijlen.
Boven komen we op de vide aan de voorzijde uit. Zij scheidt de slaap- en badkamers van de kinderen van die van de ouders. Praktisch voor een goede nachtrust zo'n architecturale generatiekloof. Centraal op de verbindende gang loopt de dressing van de kinderen. Het is een open gang met vloer-tot-plafondhoge kasten. Via de vide aan de ene zijde en een groot raam aan de andere, baden we in het daglicht. Achteraan kijken we terug de eetkamer in, langs de gang die naar de slaap- en badkamer van de ouders leidt. De dampkap werkt prima: geen geurtjes, terwijl we net van dichtbij gezien hebben dat er heel wat lekkers staat te sudderen. We kunnen de slaapkamer betreden via een rechtstreekse ingang of via een ingang die een labyrintachtig traject volgt langs de dressing naar het brede bad- en douchegedeelte en vervolgens naar de lange strook met wastafels die uiteindelijk ook in de slaapkamer uitkomt. Op de verdieping is er voor plafondhoge pivoterende deuren gekozen. Zulke deuren hebben geen retours nodig en zo werk je van muur tot muur. Carine Esprit van Bminus herinnert op poëtische wijze aan het krachtige effect ervan: "Een oefening in eenvoud geeft vorm aan de essentie der dingen. We voeren een alledaags onontbeerlijk element discreet op. Door een opgave te vertalen in eenvoud, schep je de gelegenheid om blijk van uitmuntendheid te geven". En dat is duidelijk de geest van deze woning: hoogstaand duurzaam, rijkelijk sober en uitermate praktisch.

Met dank aan:
 
www.architectenburo-anja-vissers.be
www.mastermeubel.be
www.goelen.eu
www.amahaarden.com
www.bminus.com
www.badweelde.be
www.jansen-keukens.be
www.venduro.be
Binnenschrijnwerk Boeckx Guy

 
foto’s : Hendrik Biegs