Aardse materialen troef thuis bij Styfhals Architecten

Category: Editie 100

De grootste uitdaging voor architecten blijkt bouwen te zijn voor zichzelf.  Voor velen is het net geen lijdensweg. Zover is het gelukkig niet gekomen voor Lien Pierard van Styfhals Architecten, al was het hele traject een intensief proces. Maar dat wordt even snel met de mantel der liefde bedekt nu ze volop van hun woning kunnen genieten. En genot vind je instant bij dit pand dat gedomineerd wordt door aardse materialen, veel warmte en een fabuleus uitzicht…
 
En zeggen dat het eigenlijk niet gepland was om hier te bouwen. Lien Pierard: ‘We hebben al een aantal keer gebouwd en verbouwd en we woonden in een fijn project in een oude fabriek in Brussel. Maar mijn man is afkomstig uit deze streek en via via vernamen we dat de hoeve die hier stond te koop zou worden gezet. Toevallig kent hij de zoon van die eigenaar en door er over te spreken en eens langs te komen, groeide het verlangen om terug te keren. En van het één kwam het ander, back to the roots.’ De voormalige fermette was verouderd, al een aantal keer gerenoveerd en miste daardoor eenheid. Lien speelde aanvankelijk met het idee om die te renoveren, maar koos uiteindelijk toch voor een nieuwbouw. De fermette heeft een gedeeltelijke zonevreemde ligging wat een aantal regels met zich meebrengt die bovendien in de loop der jaren van het bouwproces werden gewijzigd. Dat bracht met zich mee dat eerdere ideeën zoals een woning half onder het maaiveld en vooral een woning met plat dak niet toegelaten waren.   
 
Lien ging aan de slag met een nieuw ontwerp rekening houdend met de grens van 1000 kubieke meter, inclusief buitenruimtes en overkragingen. Toch wou ze een zo laag mogelijk volume creëren. Gezien een hellend dak verplicht was, ontstond daar veel vrije ruimte. Lien Pierard: ‘Ik wou iets tijdloos realiseren met veel aardkleuren. De zoektocht naar de juiste steen hiervoor was lang en bracht ons uiteindelijk bij de Kolumba Petersen. Een dure steen omdat die handgemaakt is, maar wel de beste voor ons project. Het liefst van al had ik graag zelf meegemetst. Niet alleen in detaillering maar ook op de werf vraagt de verwerking van deze steen een specifieke kunde. Het mooiste compliment dat ik al kreeg, was dat verschillende mensen mij zeiden dat het precies is alsof de woning hier al jaren staat. En dat was mijn opzet.’
 
Wanneer je de straat verlaat en de lange oprit in kiezels naar de woning oprijdt, zie je inderdaad geen duidelijke nieuwbouw.  Twee volumes presenteren zich vrij gesloten op uitzondering van één groot raam in het grote volume en de opening van de carport in het andere. De Kolumba steen verenigt beide gebouwen, inclusief het pad dat tussen hen in ligt. De tegelpan op beide daken sluit er naadloos bij aan. Het toeval wil dat zowel de steen als de Engelse pan uit dezelfde klei zou zijn ontstaan. Hoe dan ook, hier vormen ze een mooi huwelijk. Het kleine volume omhelst naast een carport nog een atelier voor Lien waar ze, behalve haar werk, ook haar hobby en passie kan uitoefenen: het restaureren van oude meubels waarvan intussen al drie dressoirs een plaatsje in de woning kregen.
 
Bij het grote volume leidt het tegelpad naar de ingang van de woning. Dat loopt voorbij de koperen ingangsdeur even door in de gang vooraleer het voor de rest van de leefruimtes afgewisseld wordt door beton. Ook in de wand links in de hal worden de stenen aangehouden met daarbij zelfs een verborgen pivoterende deur naar een berging. Meteen zie je welke materialen overheersen in deze woning: de bijzondere baksteen, het gemak van gepolierde beton en heel veel hout. Dit komt terug in de kastenwand en in het parket in visgraatmotief dat in de bureau wordt gehanteerd. Een knappe smeedijzeren deur scheidt die laatste van de inkomhal. Al vanuit de hal zie je de beperkte breedte van dit langwerpige volume dat naar achteren helemaal open-gewerkt is met grote glaspartijen die een uitzonderlijk zicht bieden op de achterliggende velden en bomenrij. De woning is niet bijzonder groot, in tegenstelling tot het ruimtegevoel dat je ervaart. En heel praktisch met een vrij eenvoudige circulatie. Voorbij de inkomhal heb je rechts toegang naar de bovenverdieping en net daarachter kan je enkele treden dalen naar de halfondergrondse verdieping die voorbehouden is voor de ouders.
 
De gepolierde betonvloer, die binnen gepolijst werd met een diamantschijf, loopt buiten naadloos door wat de zachte overgang tussen binnen en buiten mee helpt versterken. De buitenruimte voelt door de aanwezigheid van de vrijhangende Focus buitenhaard en de houten bank aan als een extra leefruimte, zeker wanneer het schuifraam openstaat. De dakrand is, net als bij het bijgebouw, gerealiseerd en geaccentueerd door gepatineerde koperplaten wat het geheel extra cachet geeft. Dit detail komt, behalve bij de onbehandelde voordeur, ook terug in enkele ladekasten in de leefruimte. De buitenomgeving staat vooral in dienst van het uitzicht waar een gang van net gesnoeide knotwilgen in de verte naar een wandelpad leidt. Hoe open het nu is, zo gesloten was het voorheen. Uit de voegen gebarsten struiken blokkeerden nagenoeg het hele zicht. Enkel de gezonde bomen werden behouden en kregen opnieuw meer ademruimte zoals de rode beuk en de treurwilg. Vanuit de tuin zie je dat de woning naar het hoogste punt werd getild om nog meer bovenop het landschap te zitten. Het niveauverschil naar de omliggende en lagergelegen weiden werd in verschillende trappen gemaakt met prefab betonelementen die de helling opvangen. Tussen de treurwilg en de beuk in, maakte Lien in overleg met een bevriend tuinarchitect, Guy Stockmans, een natuurlijke afsluiting in de vorm van een gracht. Daar maken de Diepensteyn trekpaarden die er af en toe grazen gretig gebruik van wat het uitzicht voor de bewoners nog uitzonderlijker maakt.  Vanuit de tuin achter de woning zie je welk effect de dakranden in koper uitoefenen, een identiek zicht voor beide volumes. Het zonlicht wordt weerspiegeld en door de glazen gevel die iets dieper ligt, krijgt de dakrand bijna de vorm van een sculptuur.    
 
Links voorbij de hal kom je in de lange balk waarin de leefruimtes zijn ondergebracht. Hier zie je de werking van het hellende dak dat doorloopt in de overkragingen van de ramen en in de volledige buitenruimte. Aan het plafond van dit dak is geopteerd om een warme toets toe te voegen door deze stalen constructie met fijne latten thermowood te bekleden. Die absorberen bovendien het geluid heel goed wat zorgt voor een optimale akoestiek, zelfs bij feestjes met veel volk. In het midden van de leefruimte opnieuw een stenen volume met daarin de doorkijkhaard. Dit volume behoudt het zicht, maar zorgt samen met de horizontale glazen legplanken die met de groeven ervan werden uitgelijnd, voor een visuele opdeling van de leefruimte. Ervoor heb je de zithoek, erachter de leefkeuken. Geen aparte eethoek dus, maar die is overbodig voor Lien: ‘Nog voor ik was begonnen met ontwerpen, wisten we al dat we een centrale keuken wilden waarin gewerkt en geleefd kon worden. Waar je kan babbelen met vrienden en aperitieven en waar kinderen hun huiswerk kunnen maken. Dit alles vertegenwoordigd door de zitbank. Geen fancy eethoek, maar dit is wat we wilden.’ 
 
De keuken is een bijzonder aangename ruimte, een heel warme ruimte bovendien met hout dat overheerst en natuursteen die impressioneert. Het fijne maatwerk  hier maar ook in de ganse woning - was een kolfje naar de hand van de firma Blauwberg: ‘Wij staan bekend voor het realiseren van complex maatwerk en daarom heeft Lien geöpteerd voor onze firma. Ze had draftplannen opgemaakt van al het maatwerk, waarin een bepaalde sfeer van meubels van weleer in voorkwam. Aansluitend hebben wij dit vertaald in een concreet 3D model en getoetst aan alle detailleringen, maakbaarheid en kosten-efficiëntie... Eén van onze sterkste punten is niet alleen uitvoeren wat de klant of architect zegt, maar echt te begrijpen wat die wil door mee te denken en indien gewenst mee te ontwerpen. Vervolgens zetten wij het plan om in een 3D-ontwerp met daarin alle meubilair uitgetekend. Soms kan het dat we dit live doen in aanwezigheid van de klant zodat alles zeker goed zit. Een ander belangrijk aspect bij deze woning was de uitvoerige kleurstudie die we hebben gedaan om het hout te kunnen behandelen in functie van het resultaat dat zij voor ogen had, namelijk zo natuurlijk mogelijk. Niet evident als je met twee verschillende houtsoorten werkt en dat zowel binnen als buiten. Binnen zijn ze in eik fineer en massief maar de lattenstructuur voor de plafonds en oversteken zijn gerealiseerd met Thermowood. Toch hebben we nu een olie gevonden waardoor beide dezelfde warme natuurlijk bruine look behouden. Speciaal was ook de eiken deurklinken die we zelf hebben ontworpen op basis van een foto die ze ons heeft voorgelegd. Al het zichtbare hout zijn op maat gemaakte panelen in eik fineer (afkomstig van dezelfde stam) en omkaderd met massieve eiken onderdelen. De binnenwanden en alle niet zichtbare onderdelen maken wij in multiplex berk. In dit geval werd die zwart vernist. De stalen deur naar de bureau hangt samen met de houten kastenwand in de inkom. Hier bevindt zich de verborgen deur in de stenen wand. De basis van deze pivoterende deur bestaat uit een zelf gelast stalen frame. Andere niet voor de hand liggende ingrepen zijn de geplooide koperen dakranden die mooi aansluiten op het houten lattenwerk en de verluchtingsgaten in de kasten en beddenbodems van de kinderkamers. Deze volgen een patroon specifiek ontworpen voor dit project. Wanneer er een nauwe samenhang is tussen verschillende materialen zoals glas, metaal, hout, steen,...  nemen we dit graag in zijn geheel voor onze rekening. Totaalconcepten in particuliere woningen zijn onze specialiteit. De fijne detaillering zie je terugkomen in de zachte en minimale overgang tussen de keuken en de buitenruimte met het ingewerkte zwarte raamprofiel, zowel in de wand als in het plafond. De enorme glazen gevel is gerealiseerd met aluminium kaders en driedubbel glas, met uitzondering van het enorme hoekraam in dubbel glas. Ondanks de oversteken kan het behoorlijk opwarmen waardoor de glazen gevel zonnewering vraagt. Lien opteerde voor gordijnen op een slanke rail. Dit werd smaakvol uitgevoerd door Thomas & Cok speciaalzaak in raamdecoratie. Koen Thomas: ‘De architect heeft ons in de winkel opgezocht voor haar project. Ze wist duidelijk heel goed wat ze wou. De stof die ze voor ogen had, is ze bij ons komen zoeken en ze heeft die uiteindelijk gevonden in een stof van Aristide, van Belgische makelij. Nadien ben ik aan huis geweest om te zien hoe we die gordijnen voor haar konden realiseren. We bespraken samen ook de technische uitvoerbaarheid gezien de enorme glaspartijen. Vandaar dat we gewerkt hebben met overgordijnstof die we gevoerd hebben tegen de zon. Het zijn heel hoge en brede gordijnen maar de architect wou de rail wel zo slank mogelijk. We hebben rechttoe rechtaan gewerkt, zonder veel franjes en tierlantijnen maar met een mooie zwarte en eenvoudige aluminium rail. Hetzelfde geldt voor de kinderkamers boven. Kortom, alles is mooi afgestemd op elkaar en past in een hedendaagse woning zoals deze. Wij maken alles op maat en doen uitsluitend raamdecoratie en binnenzonwering. Zowel functionele als esthetische zonwering binnen zoals screens, houten shutters en horizontale en verticale lamellen enerzijds en gordijnen anderzijds. Onze speciaalzaak in raamdecoratie hebben mijn vrouw en ik samen opgericht acht jaar geleden, in de voetsporen van mijn vader en grootvader. Onze klanten appreciëren de persoonlijke aanpak en service want ze hebben rechtstreeks contact met de zaakvoerders. In de winkel met mijn vrouw, bij klanten met mij, zowel voor de opmeting als de plaatsing van de gordijnen. Wij geloven dat de woning de raamdecoratie kiest. Wij gaan ter plaatse, bekijken de situatie en zien wat de woning nodig heeft. Vaak spreekt een woning voor zich en dat geven we mee aan onze klanten. In dit project had de architect er zelf een goed oog voor en waren wij eerder uitvoerder. Dat gebeurt niet vaak wat het wel eens leuk maakt om te doen. We zijn toch blij dat we hebben kunnen aanbieden wat ze wou en zo bijgedragen hebben aan deze mooie realisatie. Daar zijn we best fier op.’
 
Ook de kinderen die boven slapen hebben een mooi zicht op de tuin dankzij een gedeeld terras waar we de Kolumba zien terugkeren als deksteen. In beide slaapkamers die nagenoeg een kopie van elkaar zijn, biedt een op maat gemaakt houten meubel de mogelijkheid om in de toekomst een soort mezzanine te hebben waardoor de kinderen boven kunnen sla-pen en een grotere bureauruimte kunnen creëren. Beide kinderen delen een badkamer die zich op het einde van de korte gang bevindt. In de badkamer charmeert de kleurrijke gele kraan die uit de spiegel lijkt te komen en de natuursteen. Zowel in de vloer als in de wanden geeft de Cerstone tegel karakter en een uitzonderlijke uitstraling aan de ruimte. Als de deur openstaat merk je dit zelfs vanuit de leefruimte. Leverancier van alle natuursteen in de woning is Stone, Ann Vergauwen: ‘Wij zijn een groothandel in natuursteen en in die hoedanigheid hebben wij nauw contact met architecten. Wij hebben twee toonzalen, waaronder één in Londerzeel waar Lien ons heeft bezocht voor haar project. Ze was vooral op zoek naar een mooie marmer voor haar badkamer. Haar keuze viel uiteindelijk op de Peninsula Red, een karaktervolle natuursteen met een mooie tekening die herhaald werd in het keukenwerkblad. Marmer heeft sowieso een mooie, rijkelijke uitstraling en is duurzaam. De badkamer van de kinderen werd gerealiseerd met een tegel waarvan de toplaag bestaat uit natuursteen en de onderlaag keramisch is. In dit geval gaat het om de Emperador Light uit het gamma van Cerstone. Hetzelfde geldt voor de toiletten waar de toplaag van de tegel dan een Emperador Dark is. Het voordeel van dit soort combinatietegels is dat het heel gemakkelijk hanteerbaar is en eenvoudig te plaatsen. De keuze voor alle natuursteen in de woning is in overleg gebeurd met de architect, de plaatsing en afwerking zelf werd in dit geval uitgevoerd door onze partner Granidesign uit Londerzeel. Ik heb een hart voor natuursteen omdat het een tijdloos materiaal is. Een woning mag nog zo oud zijn, de natuursteen zal de tand des tijds doorgaans goed doorstaan. Dat het wat onderhoud vergt, is dan niet meer dan normaal. Het is bovendien minder tendensgevoelig dan keramiek die vaak een tijdsgeest op een woning kleeft. Daarom dat het in deze hedendaagse woning zo mooi tot zijn recht komt.  Voor mij is dit, ondanks dat er elementen van vroeger in zitten, een up to date woning waar alles in zit van hoe wonen zou moeten zijn. Je hebt het rust-element, gezelligheid en hele mooie natuurlijke en duurzame materialen. Het is fijn dat onze natuursteen daaraan bijdraagt. Stone nv is groothandel in natuursteen, keramiek én composietmaterialen. Hoewel de volumes in de markt beslist worden in keramiek, en composiet op vandaag een revival beleeft, blijven bepaalde projecten om natuursteen vragen. Het bewijst de absolute tijdloosheid ervan. Op vandaag lijken vooral de uitgesproken marmers opnieuw veel belangstelling te winnen, zoals ook deze Peninsula Red.
 
In de half ondergrondse verdieping waarin deze badkamer centraal ligt, zie je eindelijk waarom er in de zijgevel aan de westkant van de woning openingen in de bakstenen muur zitten. Op die manier breng je wat natuurlijk licht in deze gang met parketvloer die toegang verleent tot een kelder. De rest van de rechterwand wordt ingenomen door de dressing in op maat gemaakte kasten. Nog opvallend in deze gang is het deels gekleurde glasraam. Dat recupereerden ze bij het afbreken uit de dakkapel van de hoeve en renoveerden ze nadien. Dit siert nu hun slaapkamer die donker werd geverfd met een speciale techniek en waardoor alle aandacht naar buiten wordt getrokken. Dat geldt ook voor de badkamer en een apart toilet die ze terug via de gang bereiken. In het toilet, waar de koperen doorspoelknop werd ingewerkt, herkennen we terug de Emperador dark natuursteen. Maar het paradepaardje van deze verdieping is zonder twijfel de badkamer. Zodra je de deur open doet, biedt een kamerbreed raam uitzicht op de tuin. Een bijzondere ervaring hier gezien je je op ooghoogte van het tuinniveau bevindt. Centraal kijk je op de grote treurwilg die geen enkele reden tot treuren heeft in de nabijheid van zoveel groen en met zicht op deze mooie woning. De badkamer heeft karakter te koop dankzij de Peninsula Red natuursteen die er zowel de vloer als de wanden domineert en het zwevende meubel dat Blauwberg op maat maakte. Wat een heerlijke plaats om ’s morgens wakker te worden.    
 
In deze aangename hedendaagse woning die perfect de overgang tussen woongebied en natuur vertolkt, zowel in materialisatie als in beleving, geniet je overal van een uitzonderlijk zicht. Maar vanop de zitbank in de leefkeuken misschien nog net iets meer. Het hoeft dan ook niet te verwonderen dat dit het favoriete plekje is van Lien…
 
Werkten mee aan deze reportage:
www.styfhals.be
www.blauwberg.com
www.thomas-en-cok.be
www.stone.be
www.bomarbre.be